ИМПЕРИАЛИЗМ деген эмне?



 

Империализм бир өлкөнүн экинчи бир өлкөгө үстөмдүк кылуусуна жана алсыз өлкөнүн ресурстарын басып алуусуна негизделген. Кыскача айтканда, бир аймакты басып алуу, мисалы, колониялык системанын алкагында күчтүүрөөгү алсыз тараптын саясий жана экономикалык абалына кысым көрсөтөт. Буларга мисал катары, британ, кытай, испан жана португал империяларын айтууга болот. Алар өз кезегинде кеңири аймактарга ээлик кылышкан, натыйжада алардын кол алдында калган аймактар колонияга айланып, андагы жарандар укуктарынан ажыратылып, үстөмдүк кылган өлкөнүн бийлигине баш ийишкен. Бул терминдин мааниси, туздөн-түз башкарбаса дагы, анча өнүкпөгөн мамлекеттерди жакырчылыкта кармаган бардык өнүккөн капиталисттик өлкөлөрдү эл аралык экономикалык империалисттик кланы катары караган марксизм-ленинизмдин пайда болушу менен кеңейген. Ушундай түрдө, башкаларга салыштырмалуу кубаттуу абалда болуу, демек, империалисттик держава болуу дегенди түшүндүрөт. Кандай болсо дагы, салыштырмалуу кубаттуу мамлекеттин өкмөтү башка өлкөлөрдүн саясий жана экономикалык механизмдерин аныктайт, алтургай кээде бири-биринен өтө алыс аралыкта жайгашса дагы күчтүү өлкө, алсыз өлкөнүн абалын шарттайт.

Тексттин автору Грегори Уикс

 

Leave a Reply

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *